Ordu’nun basın tarihine damga vuran, keskin zekası ve cesur kalemiyle tanınan Temel Uzlu, 1950’li yıllarda çıkardığı TİLKİ Gazetesi ile yerel yayıncılıkta unutulmaz bir çığır açmıştı. İşte Ordu'nun ilk mizah gazetesinin ilham veren hikayesi.

Bir Halk Kürsüsü: TİLKİ Doğuyor

12 Kasım 1952 tarihinde Yeşil Giresun Matbaası’nda basılan ilk sayısıyla yayın hayatına merhaba diyen TİLKİ, sıradan bir yerel gazete olmanın çok ötesindeydi. Fotoğrafçı kimliğinin yanı sıra güçlü kalemiyle de tanınan Temel Uzlu tarafından kurulan gazete, 1952-1954 yılları arasında Ordu’nun adeta vicdanı oldu.

"İlan Olunur": İlkeli Mizah Anlayışı

TİLKİ, yayın hayatına başlarken izleyeceği yolu "İlan Olunur" başlığıyla halka duyurmuştu. Gazetenin felsefesi; kişisel hırslardan uzak, küfürsüz ama tavizsiz bir eleştiri üzerine kuruluydu. Uzlu, gazetenin rotasını şu sözlerle çizmişti:

"Saldırgan değil, zekayı rehber edinen bir tilki; demokrasi izin verdiği sürece yaşayan, baskı görse de susmayan bir yayın..."

Siyasal Taşlamalar ve Demokrat Parti Eleştirileri

CHP’li kimliğiyle bilinen Temel Uzlu, dönemin iktidarı olan Demokrat Parti’nin uygulamalarını, yerel yöneticileri ve çıkar ilişkilerini zekice bir mizah süzgecinden geçirdi. Özellikle Atatürk ilke ve devrimlerine olan bağlılığıyla, dönemin siyasi atmosferindeki aksaklıkları "Demokratlarmış" gibi çarpıcı başlıklarla eleştirdi.

Ordu’nun Günlük Yaşamına Ayna Tuttu

TİLKİ Gazetesi sadece siyasetle sınırlı kalmadı. Ordu’nun yerel sorunlarını da gündeminden düşürmedi:

• Fındık fiyatları ve tarım politikaları,

• Hayat pahalılığı ve ekonomik zorluklar,

• Bürokrasideki dalkavukluk ve küçük çıkar hesapları.

"Haftanın Olayları" köşesiyle halkın sesi olan gazete, kısıtlı imkanlara rağmen gerekirse "beşparmak matbaasında" (el yazısıyla) dahi basılmaya hazır bir azimle yayımlandı.

Temel Uzlu’nun Mirası

26 Mayıs 1954’te son sayısını yayımlayarak veda eden TİLKİ, Ordu basın tarihinde derin bir iz bıraktı. 1979 yılında vefat eden Temel Uzlu, ardında sadece fotoğraflar değil, Ordu’nun toplumsal hafızasına kazınmış cesur bir mizah kültürü bıraktı. Bugün TİLKİ, hala yerel basının en özgün ve "dik duran" örneklerinden biri olarak hatırlanıyor.

Derleyen: Hüseyin Naim GÜNEY