1924 ile 1928 yılları arasında Ordu'da açılan ve hızla kapatılan Kız Muallim Mektebini ve Ordulu kadınların mücadelesini çok kısacık anlatmak istiyorum sizlere...

1920’lerin Ordu’sunda kadınlar okulları kapatılınca susmamışlardı. Kalemle konuştular, telgrafla direndiler, gözyaşıyla uğurladılar.

1924’te açılan Ordu Kız Muallim Mektebi, Karadeniz’in kız çocukları için bir okuldan fazlasıydı. Kars’tan Erzincan’a, Artvin’den İnebolu’ya gelen kızlar burada öğretmen olmayı, Cumhuriyetin aydın kadınları olmayı düşlediler.

Ordu kadınları bu okulu “irfan mabedi” diye umutla ve heyecanla sahiplenmişlerdi.

1927’de kapatma kararı geldiğinde ilk karşı duranlar yine Ordulu kadınlardı. Hazinedarzâde Mustafa Bey’in refikası Gülşen Hanım, hemşireleri ve Ordu’nun isimsiz ama bilinçli kadınları telgraflar çektiler. Maarif Vekâleti’ne, Trabzon Maarif Eminliği’ne kısaca seslendiler:

“Bu okul Karadeniz kadınlığının güneşidir.” “Kapatılırsa kızlarımız yetim kalır.”

Tekâmül Gazetesi 28 Haziran 1927’de bu telgrafları detaylı ve uzun biçimde yayımlamıştı. Kadınlar tarihe not düşmüştü.

Ama umut, kararları durdurmaya yetmedi. 5 Eylül 1927’de Güzel Ordu Gazetesi ise acı gerçeği yazmıştı: Tüm başvurular reddedilmişti. Okul lağvedilecekti. Ve sonra o gün geldi…

İsmet Paşa Vapuru Ordu açıklarında ağır ağır demirledi. İskelede anneler ablalar kısaca Ordulu kadınlar vardı. Öğrenciler vardı. Kız Muallim Mektebi’nin genç kızları, öğretmenleriyle birlikte vapura bindirildi. Valizler sessizdi ama iskele değildi. Ağlayanlar yalnız öğrenciler değildi; onları yetiştiren şehir de ağlıyordu.

Kadınlar mendillerini salladı. Bazıları kızlarının saçını son kez okşadı. Bazıları dua etti, bazıları sustu…Ama hepsinin gözlerinde aynı cümle vardı:

“Biz neden bu okulu yaşatıp koruyamadık.”

12 Eylül 1927’de Güzel Ordu yine yazdı: Talebeler Ordu’dan ayrılırken yalnız kendi kaderlerine değil, kapanan bir irfan ocağına da ağlıyordu. O vapur uzaklaşırken Ordu’nun eğitim umudu da denize karışıyordu. Tüm çabalara rağmen Ordu Kız Muallim Mektebi 1928’den sonra bir daha açılmadı.

Ama Ordulu kadınların mücadelesi kapanmamıştı. Telgraflarda ve gözyaşlarında kalan okul özlemi bugün hâlâ hatırlanmayı bekliyor.