Türkiye’de modern coğrafya biliminin kurucusu kabul edilen Prof. Dr. Sırrı Erinç, bundan tam 82 yıl önce Ordu’nun Boztepe yamaçlarında bilimin ve edebiyatın buluştuğu tarihi bir yürüyüşe imza atmıştı. 1943 yılının bir yaz sabahında gerçekleşen bu yolculuk, Ordu coğrafyasının bilimsel literatüre girmesinin ilk adımı oldu.
Bilim, Edebiyat ve Dostluk Boztepe Yolunda
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nden yetişen ve coğrafyayı "insanın doğayla kurduğu ilişki" olarak tanımlayan Sırrı Erinç, 1943 yılında saha çalışmaları için Ordu'ya geldi. Bu gezide kendisine iki önemli isim eşlik etti: Üniversite yıllarından arkadaşı olan Ordulu coğrafya öğretmeni Emine Altınel ve Ordu’nun usta kalemi, şair ve yazar Namık Senih Mayda.
Sırtında barometresi, elinde not defteriyle Boztepe’nin dik patikalarını tırmanan Erinç, Ordu’nun doğasını sadece izlemekle kalmadı; her taşı, her bitkiyi bilimsel bir veri olarak kaydetti.
"Bir Küçük Taş Parçasından İlim Çıkarıyorlardı"
O tarihi günü yıllar sonra kaleme alan Namık Senih Mayda, Sırrı Erinç ve Emine Altınel’in bilimsel merakını şu çarpıcı sözlerle ifade etmişti:
“Kaşla göz arasında bir eğrelti otunun kökünden koskoca bir kartal başı, bir küçük taş parçasından bir sürü ilim çıkarıyorlardı.”
Boztepe’nin zirvesine ulaşıldığında Ordu, ilk kez bir bilim insanının gözünden; fındık bahçeleriyle, sisli vadileriyle ve Karadeniz’in karakteristik yeryüzü şekilleriyle kayıt altına alınıyordu.
Ordu Coğrafyası İlk Kez Bilimsel Kimlik Kazandı
Sırrı Erinç’in bu saha çalışmaları, sadece nostaljik bir anı değil, Ordu için akademik bir dönüm noktasıdır. Erinç’in çalışmaları sayesinde:
-
Karadeniz kıyı dağlarının jeolojik yapısı aydınlatıldı.
-
Bölgenin yayla düzeni ve yerleşme biçimleri analiz edildi.
-
Bitki örtüsü ve iklim özellikleri bilimsel bir bütünlükle ilk kez makalelere taşındı.
Bugün Ordu coğrafyasına dair bildiğimiz pek çok temel bilgi, 1943 yılındaki o "dar patika" yürüyüşünün ve Sırrı Erinç’in titiz gözlemlerinin bir mirasıdır.
Derleyen: Hüseyin Naim GÜNEY