Kurtuluş Savaşı’nın seyrini değiştiren en stratejik olaylardan biri Ordu kıyılarında yaşandı. Düşman donanmasını aldatmak için bilinçli olarak batırılan ve ardından halkın yardımıyla yeniden yüzdürülen Rüsumat No:4 Gemisi, Türk milletinin bağımsızlık azminin simgesi olarak tarihe geçti.
Batum’dan Sakarya Cephesi’ne Uzanan Kritik Yolculuk
1921 yılının Ağustos ayında, İstiklal Savaşı’nın en zorlu günlerinde, 83 tonluk mütevazı bir balıkçı teknesi olan Rüsumat No:4, vatan savunması için büyük bir yük taşıyordu. Yüzbaşı Mahmut (Gökbora) komutasındaki gemi, Sakarya Meydan Muharebesi’nde kullanılacak olan 88 mm’lik topları ve cephaneyi Batum’dan alarak yola çıktı. Düşman gemilerine yakalanmamak için zifiri karanlıkta yol alan Rüsumat, 17 Ağustos’ta Ordu Limanı’na varmayı başardı.
Ordu Halkı Omuz Omuza: Silahlar Karaya Çıkarılıyor
Samsun’dan gelen emirle gemideki cephanenin acilen boşaltılması gerekiyordu. Ordu Belediyesi'nin tellallarla yaptığı çağrı üzerine, yediden yetmişe tüm Ordu halkı sahile akın etti. Hakkı Reis (Gürsoy) yönetimindeki bu tarihi imeceyle, tonlarca ağırlıktaki silahlar ve mühimmat, halkın sırtında güvenli bölgelere taşındı.
Düşmanı Yanıltan Deha: Önce Batırıldı, Sonra Yüzdürüldü
19 Ağustos günü Yunan donanmasının Ordu açıklarına gelmesi üzerine, gemiyi korumak için dâhice bir plan uygulandı. Geminin batması için kinistin valfı söküldü ve güvertede kontrollü bir yangın çıkarıldı. Geminin yandığını ve battığını gören düşman filosu, hedeflerinin yok olduğunu düşünerek bölgeden ayrıldı.
Tehlike geçtikten sonra Ordu halkı bir kez daha mucizeye imza attı. Kovalarla boşaltılan sular ve Hamdi Karadeniz isimli gencin valfı yerine takmasıyla gemi tekrar yüzdürülmeye hazır hale getirildi. İtalyan bandıralı Remo Gemisi'nin de desteğiyle Rüsumat No:4, 20 Ağustos’ta yeniden sefere çıktı.
"Gazi" Unvanıyla Tarihe Geçti
Bu eşsiz başarı sonrası "Gazi" unvanıyla anılmaya başlanan Rüsumat No:4, Eylül 1921 sonuna kadar mühimmat taşımaya devam etti. Kahraman gemi, 29 Eylül 1921'de Görele-Eynesil arasında düşman ateşiyle batana dek görevini sadakatle yerine getirdi.
Bugün Ordu sahilinde bir anıt müze olarak yaşatılan Rüsumat No:4, Türk milletinin imkansızlıklar içinde yazdığı o büyük destanın en canlı şahididir.
